Czym jest bruksizm u dzieci?
Bruksizm to medyczne określenie zgrzytania zębami. Jest to patologiczne zgrzytanie lub zaciskanie zębów. Występuje zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Problem dotyczy nawet 10% populacji. Zgrzytanie zębami jest bardzo częstym zjawiskiem.
Oficjalne nazewnictwo medyczne zgrzytania zębów to bruksizm. Bruksizm to dość częsta przypadłość, zwłaszcza u dzieci. Dotyczy 20-50% dzieci. Około 20% wszystkich dzieci i młodzieży zgrzyta zębami. Częstość bruksizmu w czasie snu u dzieci i młodzieży wynosi 3,5–40,6 proc. populacji. Zgrzytanie zębami dotyczy 11-21% Europejczyków.
Zazwyczaj osoba cierpiąca na bruksizm jest nieświadoma swojej choroby. Zgrzytanie zębami w przeważającej części przypadków jest niewielkie. Często nie stanowi problemu zdrowotnego. W większości przypadków zgrzytanie zębami u dziecka ustępuje samoistnie.
Czy zgrzytanie zębami u dziecka zawsze wymaga leczenia?
Nie zawsze. Zgrzytanie zębami do 3. roku życia zazwyczaj nie powinno budzić obaw. Jest bardzo częstym zjawiskiem. Niewielkie zgrzytanie często nie stanowi problemu zdrowotnego. Wiele przypadków ustępuje samoistnie.
Dlaczego dziecko zgrzyta zębami? Główne przyczyny bruksizmu.
Przyczyny zgrzytania zębami u dziecka są różnorodne. Może mieć różne podłoża. Często wiąże się z nawykami lub stanami lękowymi. Silne emocje i stres mogą prowadzić do zgrzytania zębami. Nagromadzenie emocji wymaga rozładowania. Niewątpliwie rozwód rodziców jest stresującym przeżyciem. Stres wywołany złą sytuacją rodzinną może predysponować do bruksizmu.
Bruksizm może być spowodowany przez stres. Może wiązać się z niepokojem lub agresją. Stwierdzono bezpośredni związek między zaburzeniami lękowymi a bruksizmem u dzieci. Przyczyną bruksizmu są też niektóre choroby. Wymieniane są zaburzenia trawienne i nerwica lękowa. Zgrzytanie zębami może być związane ze stresem. Powiązane są też relacje z rodzicami lub rodzeństwem.
Czynniki sprzyjające zgrzytaniu zębów to stres oraz wady zgryzu. Zgrzytanie zębami u dzieci może być skutkiem wad zgryzu. Może być wynikiem wyrastania zębów. Czasem to złe ułożenie szczęki. Wady zgryzu są jedną z przyczyn.
Zgrzytanie zębami może być związane z rozwojem dziecka. Dotyczy wzrostu twarzoczaszki. U dzieci zaciskanie i tarcie zębami jest normą fizjologiczną. Dzieje się tak w okresie wymiany zębów mlecznych na stałe.
"U dzieci zaciskanie i tarcie zębami jest uznawane za normę fizjologiczną w okresie wymiany zębów mlecznych na stałe." – Kamila Wasiluk, mamaortodonta.pl
Bruksizm może być też objawem owsicy. Zgrzytanie zębami jest jednym z głównych objawów pasożytów. Może mieć podłoże pasożytnicze. Jednak często to nie owsiki są jedyną przyczyną. Zgrzytanie zębami u dzieci może być związane z różnymi przyczynami, nie tylko zakażeniem owsikami. Mówią, że to robaki, ale przyczyny bywają zaskakujące.
Inne możliwe przyczyny to nawyk. Dziedziczenie bruksizmu dotyczy około 52% przypadków. Bruksizm może być spowodowany przez nikotynizm. Wiadomo, że nikotyna pobudza transmisję synaptyczną. Ułatwia uwalnianie dopaminy. Urazy mózgu także mogą być przyczyną bruksizmu.
Czy pasożyty są jedyną przyczyną zgrzytania zębami u dzieci?
Nie, pasożyty, takie jak owsiki, mogą być jedną z przyczyn bruksizmu. Jednak zgrzytanie zębami ma wiele innych podłoży. Wymienia się stres, wady zgryzu, a także ząbkowanie. Zgrzytanie może być objawem owsicy, ale nie jest to jedyny możliwy powód.
Jak rozpoznać bruksizm? Objawy u dzieci.
Zgrzytanie zębami występuje przede wszystkim w nocy. Należy do najczęściej występujących zaburzeń snu. Najczęściej dziecko zgrzyta zębami podczas snu nocnego. Bruksizm najczęściej występuje podczas snu. Może zdarzać się także w ciągu dnia. Dzieci zgrzytają zębami głównie w nocy. Ale również w ciągu dnia.
Objawy bruksizmu u dzieci to zgrzytanie zębami. Wymienia się bóle szczęki i bóle twarzy. Inne objawy to obgryzanie paznokci. Dziecko może obgryzać kredki, długopisy. Czasem pojawia się ból szczęki w czasie jedzenia i mówienia. Może boleć przy jedzeniu i śmianiu się. Objawy bruksizmu to także problemy ze słuchem i wzrokiem. Może wystąpić ból głowy.
Oprócz zgrzytania zębami, inne objawy mogą wskazywać na pasożyty. Możliwe są kłopoty ze snem. Dziecko może nocne drapać się po okolicy odbytu. Częste są bóle brzuszka i bóle głowy. Może wystąpić brak apetytu. Czasem dziecko ma większą ochotę na słodycze. Obserwuje się zaczerwienienie okolicy odbytu. Mogą pojawić się drobne wypryski. Charakterystyczne są podkrążone oczy. Występuje ogólne osłabienie organizmu. Dziecko może mieć kłopoty z koncentracją. Możliwe jest nocne moczenie łóżka.
| Objawy Bruksizmu | Objawy Owsicy (Pasożytów) |
|---|---|
| Zgrzytanie/szczękanie zębami | Kłopoty ze snem |
| Ból szczęki/twarzy | Nocne drapanie okolicy odbytu |
| Bóle głowy (często rano) | Bóle brzuszka |
| Obgryzanie paznokci/przedmiotów | Bóle głowy |
| Problemy ze słuchem/wzrokiem | Brak apetytu |
| Uszkodzenie zębów (starcia, kruszenie) | Większa ochota na słodycze |
| Uszkodzenie stawów żuchwowych | Zaczerwienienie okolicy odbytu |
| Drobne wypryski | |
| Podkrążone oczy | |
| Ogólne osłabienie organizmu | |
| Kłopoty z koncentracją | |
| Nocne moczenie łóżka |
Kiedy szukać pomocy medycznej?
Zgrzytanie zębami u niemowląt i małych dzieci (do 3 lat) często nie wymaga interwencji. Jest uznawane za element rozwoju. Warto skonsultować się ze stomatologiem lub pediatrą. Zrób to, jeśli zauważysz intensywne zgrzytanie zębami u dziecka. Rodzice powinni zwracać uwagę na zgrzytanie zębami. Należy podejmować środki zaradcze w razie potrzeby. Należy informować dentystę o nawykach dziecka.
Zgrzytanie zębami nie należy lekceważyć. Nasilone, długotrwałe zgrzytanie zębami może być problemem. Może prowadzić do poważnych skutków. Pierwszym krokiem przed podjęciem leczenia jest stwierdzenie, czy bruksizm jest fizjologiczny czy patologiczny. Fizjologiczny bruksizm często ustępuje samoistnie. Patologiczny wymaga leczenia.
Zaleca się wizytę u pediatry lub lekarza rodzinnego. Pediatra to dobry pierwszy kontakt. Może skierować do specjalisty. Dla problemów nerwowych warto udać się do psychoterapeuty lub psychologa dziecięcego. W przypadku wad zgryzu pomocny będzie ortodonta dziecięcy. Warto skonsultować się z ortodontą. Zrób to, jeśli zgrzytanie nie ustanie po pojawieniu się zębów stałych. Rodzice mogą poczekać z wizytą u lekarzy. Czekaj do momentu, gdy pojawią się zęby stałe. W przypadku pasożytów, pediatra zaleca odrobaczenie dziecka.
Leczenie i sposoby radzenia sobie z bruksizmem u dzieci.
Jak leczy się bruksizm u dzieci? Leczenie zależy od przyczyny. Ważne jest, aby napięcia nerwowe dziecka umiejętnie rozładować. Zrób to przed zaśnięciem. Ustal przyczynę zgrzytania zębami. Postaraj się ją wyeliminować. Stosowanie technik relaksacyjnych jest pomocne. Zaleca się spokojną rozmowę z dzieckiem. Czytaj bajki. Zapewnij ciepłą kąpiel przed snem. Zmiana trybu życia może pomóc. Obniżenie poziomu stresu jest kluczowe. Przestrzegaj higieny snu. Według WHO dzieci w wieku przedszkolnym potrzebują 10-11 godzin snu na dobę.
Konsultacja psychologiczna jest wskazana dla dzieci wrażliwych emocjonalnie. Pomoc psychologa dziecięcego może być bardzo efektywna. Psychoterapia może pomóc dziecku radzić sobie ze stresem i lękiem.
Czy istnieją domowe sposoby na zgrzytanie zębami u dziecka?
Tak, możesz pomóc dziecku w domu. Skup się na redukcji stresu. Wprowadź wieczorne rytuały relaksacyjne. Może to być ciepła kąpiel. Czytanie bajek. Spokojna rozmowa przed snem. Stworzenie rutyny przed snem pomaga dziecku się wyciszyć.
W leczeniu bruksizmu stosuje się szyny relaksacyjne. To specjalne nakładki na zęby. Miękka silikonowa szyna na żuchwę jest jedną z opcji. Szyny relaksacyjne chronią zęby przed ścieraniem. Mogą pomóc rozluźnić mięśnie żuchwy. Starsze dzieci mogą otrzymać od dentysty szynę zgryzową. W przypadku uszkodzeń zębów zaleca się założenie szyny relaksacyjnej. Nakładki ochronne są stosowane nocą.
Jeśli przyczyną jest owsica, pediatra zaleci leki. Leki na owsiki eliminują pasożyty. W przypadku wady zgryzu, leczenie prowadzi ortodonta. Może być potrzebna korekta zgryzu.
Skutki nieleczonego zgrzytania zębami.
Nieleczony bruksizm może prowadzić do poważnych problemów. Bruksizm powoduje nieprawidłowe ścieranie się zębów. Nasilone, długotrwałe zgrzytanie zębami może prowadzić do rozchwiania zębów. Możliwe jest starcie koron zębowych. Może dojść do pękania szkliwa.
"Zgrzytanie zębami prowadzi do: znacznego osłabienia uzębienia, ścierania szkliwa nazębnego, kruszenia się ząbków, bólu stawów żuchwowych, a nawet ich uszkodzenia."
Nadmierne zgrzytanie zębami może prowadzić do uszkodzenia zębów mlecznych. Nieleczony bruksizm prowadzi do uszkodzenia zębów i przyzębia. Może powodować ból stawów żuchwowych. W skrajnych przypadkach może dojść do ich uszkodzenia.
Objawy nieleczonego bruksizmu mogą obejmować bóle głowy i twarzy. Czasem pojawiają się problemy ze słuchem i wzrokiem. Zgrzytanie zębami nie należy lekceważyć. Warto działać odpowiednio wcześnie, aby zapobiec poważnym konsekwencjom.
